Nội Dung
Thiếu tài xế đang tạo áp lực lên logistics Nhật Bản
Tình trạng thiếu tài xế đang trở thành một trong những vấn đề lớn của logistics Nhật Bản. Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố, trong đó có già hóa lực lượng lao động và giới hạn thời gian làm việc của tài xế.
Từ năm 2024, Nhật Bản bắt đầu áp dụng giới hạn mới đối với thời gian làm thêm của tài xế xe tải. Thay đổi này nhằm cải thiện điều kiện làm việc và giảm tình trạng tài xế phải làm việc quá dài.
Tuy nhiên, việc giảm thời gian làm việc cũng đồng nghĩa với việc năng lực vận chuyển của mỗi tài xế có thể giảm. Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển hàng hóa vẫn duy trì ở mức cao.
Nguy cơ thiếu năng lực vận chuyển có thể lên tới hàng chục phần trăm
Các nghiên cứu và dự báo của Nhật Bản cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở số lượng tài xế. Điều đáng quan tâm hơn là tổng năng lực vận chuyển của ngành.
Một số kịch bản được sử dụng trong các phân tích về “2024 Problem” cho thấy năng lực vận tải đường bộ có thể thiếu khoảng 14% vào năm 2024 nếu không có các biện pháp phù hợp.
Đến năm 2030, mức thiếu hụt trong một số kịch bản có thể tăng lên khoảng 34%. Con số này cho thấy áp lực đối với ngành vận tải Nhật Bản có thể tiếp tục gia tăng trong những năm tới.
Điều này không có nghĩa là cứ 100 tài xế thì Nhật Bản thiếu 34 người. Đây là cách thể hiện phần năng lực vận chuyển có nguy cơ thiếu hụt so với nhu cầu, dựa trên các giả định về thời gian làm việc và nhu cầu vận tải.
Vì sao Express chịu ảnh hưởng rõ rệt?
Dịch vụ Express phụ thuộc nhiều vào tốc độ giao hàng và mạng lưới vận tải nội địa. Một kiện hàng quốc tế sau khi đến Nhật vẫn cần được vận chuyển từ sân bay hoặc trung tâm khai thác đến địa chỉ người nhận.
Nếu năng lực vận tải đường bộ bị hạn chế, thời gian xử lý ở chặng cuối có thể chịu áp lực. Các doanh nghiệp Express vì vậy phải tìm cách sử dụng phương tiện và nhân lực hiệu quả hơn.
Đặc biệt, thương mại điện tử đang tạo ra số lượng lớn đơn hàng nhỏ. Mỗi đơn hàng có thể yêu cầu giao đến một địa chỉ riêng. Điều này khiến hoạt động giao hàng cuối cùng cần nhiều nhân lực.
Chi phí logistics cũng có thể tăng
Khi nguồn tài xế hạn chế, doanh nghiệp có thể phải tăng chi phí để duy trì năng lực vận chuyển. Chi phí nhân công, thuê phương tiện và tổ chức tuyến giao hàng đều có thể chịu ảnh hưởng.
Đối với hàng Express quốc tế, chi phí vận chuyển không chỉ phụ thuộc vào quãng đường quốc tế. Chặng vận chuyển nội địa tại Nhật cũng là một phần của tổng chi phí logistics.
Điều này đặc biệt đáng chú ý với hàng hóa có giá trị thấp nhưng yêu cầu giao nhanh. Nếu chi phí vận chuyển tăng quá cao, doanh nghiệp có thể phải thay đổi phương án giao hàng.
Nhật Bản đang tìm cách giải quyết bài toán này
Trước áp lực thiếu nhân lực, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang tập trung vào tối ưu hóa hoạt động logistics.
Một trong những giải pháp là tăng tỷ lệ sử dụng tủ nhận hàng. Người nhận có thể chủ động lấy hàng thay vì yêu cầu tài xế giao trực tiếp.
Doanh nghiệp cũng đẩy mạnh việc gom đơn hàng và tối ưu tuyến đường. Một tuyến giao hàng được sắp xếp hợp lý có thể giúp giảm quãng đường di chuyển.
Tự động hóa kho hàng cũng được chú trọng. Robot và hệ thống quản lý kho có thể hỗ trợ các công việc lặp lại. Nhờ đó, nhân viên có thể tập trung vào những công việc cần xử lý trực tiếp.
Công nghệ có thể trở thành lời giải cho ngành Express
AI và hệ thống tối ưu tuyến đường đang ngày càng được quan tâm. Dữ liệu về đơn hàng, vị trí giao hàng và tình trạng giao thông có thể được sử dụng để xây dựng tuyến vận chuyển hiệu quả hơn.
Trong tương lai, xe tự hành cũng có thể được ứng dụng nhiều hơn trong một số hoạt động logistics. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn cần đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
Mục tiêu của các giải pháp trên không phải thay thế hoàn toàn con người. Quan trọng hơn là giảm những công việc không cần thiết và nâng cao năng suất của lực lượng hiện có.
Ảnh hưởng đến hàng hóa Nhật Bản – Việt Nam
Đối với tuyến Nhật Bản – Việt Nam, vấn đề này cũng đáng được doanh nghiệp quan tâm. Một lô hàng từ Nhật về Việt Nam không chỉ trải qua vận tải quốc tế.
Hàng còn cần được thu gom tại địa phương, đưa đến kho khai thác, sân bay hoặc cảng. Sau khi hoàn tất thủ tục tại Việt Nam, hàng tiếp tục cần được vận chuyển đến người nhận.
Vì vậy, những thay đổi trong logistics nội địa Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi vận chuyển. Đặc biệt, các lô hàng cần giao nhanh sẽ cần được lên kế hoạch kỹ hơn.
Doanh nghiệp cần thay đổi cách vận chuyển
Trong bối cảnh năng lực vận tải có thể chịu áp lực, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào tốc độ. Việc lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp cũng ngày càng quan trọng.
Hàng cần giao gấp có thể ưu tiên Express hoặc đường hàng không. Hàng có số lượng lớn và không quá gấp có thể cân nhắc đường biển.
Việc gom nhiều đơn hàng thành một chuyến cũng giúp sử dụng phương tiện hiệu quả hơn. Đây là một trong những hướng đi quan trọng để kiểm soát chi phí logistics.
Những con số đáng chú ý
📊 Khoảng 14%: Mức thiếu hụt năng lực vận chuyển được nhắc đến trong một số kịch bản đánh giá tác động của vấn đề logistics sau khi giới hạn thời gian làm việc được áp dụng.
📊 Khoảng 34%: Mức thiếu hụt năng lực vận chuyển có thể xảy ra vào năm 2030 trong một số dự báo nếu các vấn đề không được giải quyết đầy đủ.
🚚 Năm 2024: Thời điểm các giới hạn mới về thời gian làm việc của tài xế xe tải tại Nhật Bản bắt đầu có tác động rõ hơn đến ngành logistics.
Các con số trên cần được hiểu là dự báo về năng lực vận chuyển, không phải tỷ lệ tài xế bị thiếu. Đây là điểm quan trọng khi sử dụng số liệu trong bài viết để tránh gây hiểu nhầm.
Xem thêm
Vận chuyển hàng đi Nhật Bản năm 2026: Những điều doanh nghiệp cần biết
Từ Việt Nam đến Nhật Bản: Một lô hàng xuất khẩu trải qua những bước nào?
Manga Nhật Bản: Từ truyện tranh đến biểu tượng văn hóa toàn cầu
